Donderdag 5 november werd de begroting voor 2027 besproken in de gemeenteraad. De eerste begroting van de nieuwe coalitie van OHK, PRO, SHK en CDA. Eerlijk is eerlijk, de coalitie liet er geen gras over groeien en kwam direct met vergaande financiële voorstellen. Helaas lag er voor de meeste voorstellen nog helemaal geen plan.
We bevinden ons in een roerige tijd. Oorlogen in de wereld, torenhoge energieprijzen en een Rijksbegroting waarover men het politiek niet eens kan worden. In Hollands Kroon gelukkig geen oorlog, maar wel huishoudens die dreigen de rekeningen niet meer te kunnen betalen. En, ook in Hollands Kroon een begroting waaraan van alles schort. Wat dat betreft is Den Haag niet zo ver weg.
Juist daarom mag van een gemeentebegroting verwacht worden dat deze realistisch, zorgvuldig en financieel solide is. Dat beeld zien wij niet.
Jaar na jaar worden inwoners van Hollands Kroon geconfronteerd met hogere belastingen. Komend jaar gaat de OZB met 8,1% omhoog voor woningen en met 13,3% voor ondernemers. Wonen en ondernemen in Hollands Kroon wordt zo steeds duurder.
LDA begrijpt dat gemeenten financieel onder druk staan. Ook begrijpen wij dat de koppeling van het gemeentefonds aan de OZB een ongelukkige maatregel van het Rijk is. Maar dat betekent nog niet dat iedere rekening automatisch moet worden doorgeschoven naar onze inwoners. De voorgestelde ozb-verhoging van 4,25% heeft niets te maken met inflatie, niets met stijgende gemeentelijke kosten en niets met een betere dienstverlening. Het is puur een belastingverhoging om een gat te dichten dat ontstaat doordat het Rijk minder geld overmaakt. We hebben als Hollands Kroon voldoende geld in kas om deze 4.25% te kunnen dekken, dus dit hoeft niet bij de inwoner terecht te komen. Daarom diende LDA een amendement in om deze ozb-verhoging te schrappen.
Waar LDA nog veel meer moeite mee heeft, is de extra ozb-verhoging van 5% voor de ‘uitvoering van coalitieambities’. 9 ton van de inwoners. Zoals wij bij het coalitieakkoord al hebben aangegeven, vinden wij de ambities uit dat akkoord beperkt en weinig concreet. Toch wordt hier wel alvast €900.000 voor gereserveerd. Op basis waarvan precies?
Het uitvoeringsprogramma bestaat nog niet. Een financiële onderbouwing ontbreekt. Ook zien wij nergens een afweging van alternatieven of verschillende beleidsopties. Onze fractie heeft zelfs bij de griffier nagevraagd waar die onderbouwing te vinden was. Die blijkt er simpelweg niet te zijn.
Het is wat LDA betreft de omgekeerde wereld om eerst belasting te heffen en pas later te bepalen waar het geld aan wordt uitgegeven. Daarom dienen wij een amendement in om deze verhoging uit de begroting te schrappen. Kom eerst met concrete plannen en alternatieven, voordat de rekening bij de inwoner wordt neergelegd.
Die omgekeerde volgorde kwam ook terug in een passage over het sportpark in Hippo. Op 19 november debatteert de gemeenteraad over de Toekomstvisie Hippolytushoef, waarin ook de keuze voor het wel of niet verplaatsen van het sportpark naar de zuidkant van de N99 aan bod komt. In de begroting werd echter alvast genoteerd: het sportpark blijft op de huidige plek. Daarmee loopt het college vooruit op de discussie. Volgens wethouder Medema zou het niet opnemen van deze passage ‘onrust in Hippolytushoef’ veroorzaken, aangezien al in de krant heeft gestaan dat het sportpark niet verplaatst wordt. Dat dit al in de krant heeft gestaan is ongelukkig, maar valt de gemeenteraad niet aan te rekenen. LDA diende samen met D66 en VVD een amendement in om deze passage over het sportpark uit de begroting te halen.
Ook dienden wij samen met D66 en VVD een amendement in om het voorgestelde transformatiefonds van 10 miljoen euro te schrappen. Het college wil dit fonds gebruiken voor strategische grondaankopen met de bedoeling de leefbaarheid te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan de recente aankoop van het Wapen van Wieringerwaard. Deze locatie was sterk verloederd, en wordt nu herontwikkeld. Een prima plan zou je zeggen, maar het interessante is: het college heeft al een jaarlijks budget van 2.5 miljoen voor dit doeleinde. Na consultatie van de gemeenteraad kan het college zo’n aankoop doen. Mocht het college meer geld nodig hebben dan deze 2.5 miljoen euro, kan zij een nieuw kredietvoorstel aan de raad voorleggen. Zo’n transformatiefonds is dus helemaal niet nodig.
Helaas werden alle amendementen weggestemd door de coalitie. Zelfs een voorstel van de VVD om bij de Kadernota volgend jaar de financiële situatie van Hollands Kroon eens goed tegen het licht te houden, haalde het niet.
Eerst geld binnenhalen, dan pas nadenken wat je ermee gaat doen én niet open staan voor een grondige evaluatie. Wat LDA betreft is dit een hele vreemde gang van zaken.
Hoewel de begroting ook veel goede zaken bevatte waar LDA achter staat, bracht de handhaving van de ozb-verhogingen en het transformatiefonds onze fractie voor een lastige keuze. Een begroting afkeuren is een zwaar politiek middel, maar wij zagen ons genoodzaakt tegen de begroting te stemmen. Een valse start voor het nieuwe college.